18.. Işık ve gölge 3: Tiplemelerde ışık gölge
Spot ışık sert çizgiler oluşturur. konuşma balonlarının az hareketin çok olduğu senaryolarda tercih edilmelidir. Çok sayfalı çalışmalarda devamlılığa dikkat etmek gerekir. Bu tarz ışık en çok bel ve boy plan çizimlerde çarpıcı etki yapar. Çok yakın planlarda oluşan aşırı kontrast nedeniyle tiplemenin ifade gücünü engelleyebilir. Genel ve panoramik planlarda ise kontrast algılama zorluğu yaratabilir. Çok fazla genel plan önerilmez.
Basit ışık ile tasarlanan çalışmalarda konuşma balonlarının içeriklerine ağırlık verilmelidir. Saldırgan olmayan tiplemeler ve çok hareketli olmayan çerçeveler ile hazırlanmış senaryolar için uygundur. Tipler sakin hareketler yapacak nitelikte tasarlanmalıdır. Tüm roman boyunca hemen hemen tüm tiplerde genellikle ışığın yönünde değişiklik yapılmaz ve amaç basit bir yön duygusu yaratmaktır.
Parlak ışık yüzeylerin üzerindeki yansımalarda kullanılan ışıktır. Kütleyi kendi formu üzerinde yansıyan çevre objelerin görüntüleriyle tanıtır. bu formlar serbestir. Işığın yönü önemlidir fakar yansıma için her karede farklı açılara gidilebilir. Tonlamalar çizgisel iz bırakan lekeler halinde ve çok yakın olmayan kademelerle kullanılır.
Renkli Işık izleyicide yaratılmak istenen ortam duygusuna yardımcı olması hatta zaman zaman tümüyle bu amaç için yapılan ışıklardır. Sinema dilinde bu ışığın devamlılıı gerekir. Fakat çizgi romanda bu devamlılığı kullanmak zorunluluğu yoktur. Çok aşırı farklılıklar olmazsa peş peşe gelen karelerde farklı renkler gidilebilir. En önemli ayrıntı ışık renginin gölge alanlarda da kullanılmasıdır. Siyah gölge tercih edilmemelidir. Kullanılan ışık renginin siyaha yakın tonları uygulanmalıdır. Eğer tipleme çizgilerle çerçeveleniyorsa yin bu ışık rengine uygun renklerle çizilmeli ve sıyahtan kaçılmalıdır.
Dramatik ( tiyatral ) ışık her kare için farklı tasarlanabilir ama yön ve oluşturulan dramatik ortamın devamlılığı şarttır. Bu devamlılık içinde farklı renklerle uygulama yapılabilir. Doğrudan siyah uygulaması yapılmamalılıdır.
Çizgisel ışık seri çizgi romanlarda en fazla tercih edilendir. Çünkü fırça veya uç kullanılırken bir kerede çizilir. Işık alan bölgelerde tek çizgi ile geçilir gölge alanlar tarama ve en koyu alanlarda doğrudan siyah doldurma ile kapatılır. Genellikle dolgu alanları yazı balonları için arka plan oluşturmak için de kullanılır. Basit bir çalışma niteliği oluşturulmuştur fakat kullanılan kalem, fırça yada uç üzerinde fazlasıyla teknik hakimiyet gerektirir.
Işık gölgesiz çalışmaların iki boyutta kalma tehlikesi vardır. Bu sorun arka planların detaysızlığı ile elde edilen derinlik duygusu sayesinde ortadan kaldırılabilir fakat bu kez romanın tümünde bir hareketsizlik oluşacaktır. Bu nedenle genellikle konuşma balonları hatta anlatım yazılarıyla dolu ve okumaya dayalı bir tür karşımıza çıkar. Çizgiler yalın ve ifadeci tavır alırlar. Tipler aşırı hareketli çizilmekten kaçınılır. Ve tabi ki söyleşmeler yoğun ve derin konularla dolu sohbet içeriklidir..
Artistik ışık adından da anlaşılacağı gibi sanatsal bir dille oluşturulan çerçevelerin hakim olduğu çizgi romanlardır. Çizgilerin ifade gücü konuşma balonları ile desteklenir. Çizer kişi kendisinin sanatçı niteliklerini senaryo ile paralel hatta çoğu zaman da senaryodan önde tutar. Bu hakkı ona hem yeteneği, hemde bu yeteneğe saygılı olan okur vermektedir. Bu hakkın çizer tarafından suistimal edilmemesi halinde ortaya klasik eserler çıkacaktır. Yani az ve öz olmalı )) Fazlası izleyici üzerinde baskı kurmaya başlayabilir. Yine fazlası halinde sahiplenme duygusu yerini aşağılanmaya bırakabilir.
Klasik çizgide ışık gölge, sadece tiplemenin kütlesini anlatmaz. Üstlendiği en önemli görev siyah beyaz dengesini de sağlamaktır. Bu işi yerne getirmek için çizerin usta bir ressam olması yetmeyecektir. Sinema dili ve fotoğraftan da epey anlaması yada yararlanması gereklidir. Sert bir ışık gölgeyi yüzlerce kare okunacak bir çizgi romanda devamlı kullanmak için çok iyi bir kompozisyon ve seanaryo yazımına gerek vardır. Çünkü bu denli saldırgan bir ışık, çizerin elinin altında hırçın bir at gibidir. Bir anlık kararsızlık halinde romanın akışındaki denge bozulacaktır. Yani tam usta işi bir çalışma olmalı :-)
Bir Ken Parker kapağında ışığın artistik ve dramatik uygulamasını birlikte görmektesiniz.
